Thuỷ Xà (tiếng Latinh: Hydrus) là chòm sao xếp thứ 61 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 243,035 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.
Tên gọi và nguồn gốc
Con rắn nước nhỏ, đặt để phân biệt với Trường Xà ở bắc. Lại một chòm nữa của Keyser và de Houtman, nằm giữa hai Đám Mây Magellan.
Chòm này do Pieter Dirkszoon Keyser và Frederick de Houtman ghi lại trong hải trình Hà Lan sang Đông Ấn các năm 1595–1597. Sở hữu cách của nó là Hydri — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Hydri. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Hyi.
Vị trí trên bầu trời
Thuỷ Xà nằm ở góc phần tư thứ nhất nam bán thiên cầu (SQ1), nhìn thấy được từ các vĩ độ 8°B – 90°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 11, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Nằm sát thiên cực nam, không thấy được từ Việt Nam. Beta Hydri là một trong những sao sáng gần cực nam nhất nên các nhà hàng hải phương nam dùng nó để dò cực.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là β Hydri, cấp sao biểu kiến 2,80. Các sao đáng chú ý khác: α Hyi (2,86), γ Hyi (3,26).
Thiên thể đáng xem
phần rìa của Đám Mây Magellan Nhỏ chạm vào ranh giới chòm
Điều đáng nhớ nhất
Beta Hydri là bản sao già hơn của Mặt Trời: cùng khối lượng, cùng loại, nhưng đã khoảng 6,5 tỉ năm tuổi và bắt đầu rời dải chính. Nghiên cứu nó gần như là nhìn trước tương lai của chính hệ Mặt Trời.