Trường Xà (tiếng Latinh: Hydra) là chòm sao xếp thứ 1 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 1.302,844 độ vuông trên thiên cầu — thuộc nhóm mười chòm lớn nhất bầu trời.
Tên gọi và nguồn gốc
Mãng xà nhiều đầu ở đầm Lerna: chặt một đầu mọc ra hai. Heracles giết nó trong kỳ công thứ hai bằng cách nhờ cháu đốt cháy gốc cổ ngay sau mỗi nhát chém.
Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Hydrae — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Hydrae. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Hya.
Vị trí trên bầu trời
Trường Xà nằm ở góc phần tư thứ hai nam bán thiên cầu (SQ2), nhìn thấy được từ các vĩ độ 54°B – 83°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 4, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.
Đây là chòm sao lớn nhất bầu trời, trải hơn một phần tư vòng trời từ Cự Giải tới Thiên Bình. Không có cách nào thấy hết nó cùng lúc gần chân trời — phải lần theo. Alphard, "kẻ cô độc", là ngôi sao sáng duy nhất trong một vùng trống trải.
Các ngôi sao chính
Ngôi sao sáng nhất của chòm là Alphard (α Hya), cấp sao biểu kiến 1,98. Các sao đáng chú ý khác: γ Hya, ζ Hya, R Hydrae (biến quang Mira).
Thiên thể đáng xem
M48, M68, M83 "Thiên Hà Chong Chóng Nam", NGC 3242 "Bóng Ma Sao Mộc"
Điều đáng nhớ nhất
Dù lớn nhất, Trường Xà lại là một trong những chòm khó nhận nhất: nó dài, mảnh, và gần như toàn sao mờ. Diện tích lớn không đồng nghĩa với dễ thấy — đó là bài học đầu tiên khi làm quen với bản đồ sao.