Thiên hà và Vũ trụ học
Nhìn xa là nhìn ngược thời gian
Không có cách nào nhìn thấy vũ trụ "ngay bây giờ". Mọi thứ ta thấy đều là quá khứ, và càng xa thì càng cũ.…
Quan sát bầu trời
Bắt đầu quan sát bầu trời mà không cần mua kính
Ba tháng đầu tiên của một người quan sát nên dành cho mắt thường. Đây là lý do, và một lộ trình cụ thể.…
Thiết bị và Kỹ thuật
Chọn chiếc kính thiên văn đầu tiên: khẩu độ, và những gì không quan trọng
Con số duy nhất đáng quan tâm là đường kính. Độ phóng đại ghi trên hộp gần như luôn là chỉ dấu của một chiếc kính tồi.…
Hệ Mặt Trời
Vì sao Hoả tinh có màu đỏ, và vì sao câu trả lời đó chưa đủ
Sắt bị oxy hoá — ai cũng biết. Nhưng oxy ở đâu ra, trên một hành tinh gần như không có oxy?…
Vật lý thiên văn
Đọc quang phổ một ngôi sao: ánh sáng kể chuyện gì
Gần như mọi thứ ta biết về các ngôi sao đều rút ra từ việc tách ánh sáng của chúng thành cầu vồng rồi đọc các vạch tối.…
Quan sát bầu trời
Những đêm mưa sao băng đáng thức dậy trong năm
Không phải trận mưa sao băng nào cũng đáng đặt báo thức lúc 2 giờ sáng. Đây là cách chọn.…
Khám phá không gian
Voyager và bức thư gần như chắc chắn không ai đọc
Hai con tàu phóng năm 1977 vẫn đang gửi tín hiệu về. Chúng mang theo một chiếc đĩa vàng mà mục đích thật có lẽ không phải dành cho người ngoài hành tinh.…
Video
Vì sao Mặt Trăng luôn quay một mặt về phía chúng ta
Mặt Trăng có tự quay — và tự quay đúng bằng tốc độ nó đi quanh Trái Đất. Sự trùng khớp đó không hề ngẫu nhiên.…
Hệ Mặt Trời
Vành đai Thổ tinh đang biến mất, và chúng ta may mắn kịp nhìn thấy
Vành đai không phải đặc điểm vĩnh cửu của Thổ tinh. Nó là một giai đoạn, và có lẽ là một giai đoạn ngắn.…
Thiết bị và Kỹ thuật
Chụp ảnh thiên văn bằng điện thoại: làm được gì và không làm được gì
Điện thoại hiện đại chụp được dải Ngân Hà. Nó vẫn không chụp được Thổ tinh ra hình vành đai. Hiểu ranh giới đó giúp bạn đỡ thất vọng.…
Quan sát bầu trời
Ô nhiễm ánh sáng: vì sao thành phố không còn sao, và tìm trời tối ở đâu
Hơn một phần ba nhân loại không còn nhìn thấy dải Ngân Hà từ nơi mình sống. Vấn đề này có thể đảo ngược — và ở quy mô cá nhân, có thể đi vòng qua.…
Vật lý thiên văn
Biểu đồ H–R: tấm bản đồ cuộc đời của các ngôi sao
Vẽ hàng nghìn ngôi sao lên một đồ thị hai trục, chúng không rải đều mà tự xếp thành hình. Cái hình đó là lịch sử tiến hoá sao.…
Hệ Mặt Trời
Sao chổi đi đâu khi không ai nhìn
Phần lớn đời một sao chổi trôi qua ở nơi lạnh và tối, xa hơn Hải Vương tinh rất nhiều. Chỉ vài tháng cuối cùng của mỗi vòng là nó phát sáng.…
Lịch sử thiên văn
Người ta đã đo khoảng cách tới các vì sao như thế nào
Trước năm 1838, không ai biết một ngôi sao ở xa bao nhiêu. Lời giải là một phép đo hình học đơn giản mà khó đến mức mất hai thế kỷ mới làm nổi.…
Thiên hà và Vũ trụ học
Vật chất tối: bằng chứng nào khiến giới thiên văn tin vào thứ chưa ai thấy
Không phải một quan sát mà là năm loại bằng chứng độc lập, đo bằng những phương pháp không liên quan gì nhau, cùng chỉ về một con số.…
Khám phá không gian
Kính James Webb: vì sao nó phải lạnh đến vậy, và đặt xa đến vậy
Một kính hồng ngoại tự phát sáng trong chính dải sóng nó cần quan sát. Cả thiết kế của Webb là lời giải cho nghịch lý đó.…
Vật lý thiên văn
Lỗ đen không "hút" như bạn nghĩ
Nếu Mặt Trời đột nhiên biến thành lỗ đen cùng khối lượng, quỹ đạo Trái Đất sẽ không đổi chút nào. Chỉ là trời tối đi.…
Thiết bị và Kỹ thuật
Chỉnh chuẩn trục quang: việc mười phút quyết định chiếc kính của bạn tốt hay tồi
Rất nhiều người kết luận kính của mình kém, trong khi thực ra hai chiếc gương chỉ đang lệch nhau vài milimet.…
Thiên hà và Vũ trụ học
Ngân Hà và Tiên Nữ sẽ va chạm, nhưng sẽ không có ngôi sao nào đụng nhau
Hai thiên hà lao vào nhau với tốc độ 110 km/s. Kết quả là một thiên hà mới — và một khoảng trống vẫn mênh mông.…
Lịch sử thiên văn
Thiên văn học trước khi có kính viễn vọng
Tycho Brahe không có kính. Ông vẫn đo vị trí các hành tinh chính xác tới một phần sáu mươi độ, và chính bộ số liệu đó đã sinh ra định luật Kepler.…