Bạch Dương (tiếng Latinh: Aries) là chòm sao xếp thứ 39 về diện tích trong 88 chòm sao được Hiệp hội Thiên văn Quốc tế công nhận, chiếm 441,395 độ vuông trên thiên cầu — cỡ trung bình trong 88 chòm.

Tên gọi và nguồn gốc

Bạch Dương là con cừu lông vàng đã cứu hai anh em Phrixus và Helle khỏi bị hiến tế, chở họ bay qua biển. Bộ lông vàng của nó về sau chính là mục tiêu chuyến hải trình của Jason và đoàn Argonaut.

Chòm này thuộc 48 chòm sao cổ điển mà Ptolemy liệt kê trong bộ Almagest thế kỷ thứ hai. Sở hữu cách của nó là Arietis — dạng dùng khi gọi tên các ngôi sao trong chòm, ví dụ alpha Arietis. Chữ viết tắt ba chữ chính thức là Ari.

Vị trí trên bầu trời

Bạch Dương nằm ở góc phần tư thứ nhất bắc bán thiên cầu (NQ1), nhìn thấy được từ các vĩ độ 90°B – 60°N. Thời điểm dễ quan sát nhất trong năm là khoảng tháng 12, khi chòm lên cao nhất vào đầu đêm.

Chòm này nhỏ và chỉ có ba sao đáng kể xếp thành một đường gãy khúc. Tìm bằng cách lấy Đại Hình Vuông Phi Mã làm mốc rồi đi về phía đông; Bạch Dương nằm giữa Song NgưKim Ngưu.

Các ngôi sao chính

Ngôi sao sáng nhất của chòm là Hamal (α Ari), cấp sao biểu kiến 2,00. Các sao đáng chú ý khác: Sheratan (β Ari, 2,64), Mesarthim (γ Ari — sao đôi kinh điển cho kính nhỏ).

Thiên thể đáng xem

NGC 772 (thiên hà xoắn ốc bất đối xứng), NGC 1156

Điều đáng nhớ nhất

Hơn hai nghìn năm trước, điểm xuân phân nằm trong Bạch Dương — nên nó mở đầu hoàng đạo. Do tiến động trục Trái Đất, điểm ấy nay đã trôi sang Song Ngư. Ký hiệu ♈ trong lịch thiên văn vẫn giữ tên cũ dù vị trí thật đã đổi.